2.4. Verschillende besturingssystemen

cartoon Peter F.Roy

Zonder besturingssysteem (of besturingsprogramma) doet een computer of apparaat niets.

Het besturingssysteem is een verzamelnaam voor de software die ervoor zorgt dat de hardware van de computer kan samenwerken met de programma’s of toepassingen die de gebruiker wil starten. Zoals tekstverwerkers, internet-browsers, tekenprogramma’s, enzovoorts.
In het Engels heet een besturingssysteem een Operating System. Vandaar dat het besturingssysteem van een computer vaak wordt aangeduid met de letters OS.

taken

De belangrijkste taak van een besturingssysteem is het verdelen van de beschikbare tijd van de processor (= hardware) over de verschillende processen (= software) die de computer moet uitvoeren. Maar het besturingssysteem regelt ook het beheer van het beschikbare geheugen en de koppeling met apparaten die aan de computer gekoppeld zijn. Die apparaten noem je randapparatuur. Voorbeelden: monitor, muis, printer, extern geheugen.

server racks

Het besturingssysteem zorgt ook dat er programma’s worden aangestuurd die de communicatie met andere computers mogelijk maken.

Als zo’n andere computer vooral tot taak heeft computers van informatie en diensten te voorzien noem je dat een server. Computers die gebruikmaken van deze centrale voorziening noemen we clients of werkstations.
De clients zijn vergelijkbaar met de computer die je als eindgebruiker thuis gebruikt, maar het verschil is dat bijvoorbeeld de opslag van bestanden en informatie centraal plaatsheeft.
Zo is onze school een client of werkstation met een eigen server, waarop iedere leerling en docent een eigen werkplek en e-mailaccount heeft. De school zelf zet ook algemene informatie op de server. Denk bijvoorbeeld aan de gegevens die via de schoolwebsite opgevraagd kunnen worden, of via Magister.

Servers kunnen dus verschillende centrale taken vervullen, zoals het opslaan van bestanden (cloud) en het regelen van toegangsbeheer, het functioneren als postkantoor voor e-mail en het verzorgen van de internettoegang. Op één computer kunnen zich dus verbindingen met verschillende (software)servers bevinden. Denk bijvoorbeeld aan een webserver die je nodig hebt voor het intranet en een fileserver voor de bestanden.

verschillende besturingssystemen

operating systems

De taken van een besturingssysteem van een computer zijn in paragraaf 2 uitgebreid behandeld. Nu bekijken we nog welke besturingssystemen er zijn. We noemen er drie, maar er zijn er meer.


Windows

Microsoft Windows is een van de drie bekendste besturingssystemen. Een computer die wordt aangestuurd door Windows noem je een pc, een personal computer. Windows wordt voortdurend verbeterd. Met regelmaat verschijnen er nieuwe versies op de markt.

Microsoft Windows is ontwikkeld door Bill Gates en Paul Allen.


Apple

Maar er zijn ook andere besturingssystemen, zoals MacOS voor de Apple-computers. Ook van MacOS verschijnen regelmatig nieuwe verbeterde versies. Het aantal Mac-gebruikers neemt nog steeds toe. De laatste jaren zie je dat uitvindingen van MacOS ook worden toegepast in Windows. Ook staan Windows en Mac steeds vaker toe dat van elkaars toepassingen gebruik kan worden gemaakt en zijn steeds meer softwareprogramma’s zowel voor Windows als Mac verkrijgbaar.

MacOS werd ontwikkeld door Steve Jobs en Steve Wozniak.


Linux

Verder wordt veel gebruikgemaakt van Linux. Linux is het bekendste open source besturingssysteem, dat zowel geschikt is voor de desktop als voor de server. Open source wil zeggen dat gebruikers zelf mee kunnen werken aan verbetering van het programma. Het betekent letterlijk: open bron.
Door de continue ontwikkeling is Linux stabiel en flexibel. Linux is opgebouwd uit een groot aantal met elkaar samenwerkende modules, waardoor het veel makkelijker is om componenten afzonderlijk aan te passen, veilig te houden en te verbeteren. Linux is inmiddels net als Windows en Mac behoorlijk gebruiksvriendelijk en wordt geleverd met veel gratis programma’s voor tekstverwerking, internettoegang, tekenen, rekenen, enzovoorts. De liefhebber van games is op dit moment nog steeds beter af met Windows, al begint ook de ondersteuning van spelletjes onder Linux steeds beter te worden.
Linux Bedrijven en ontwikkelaars werken hard om Linux ook een volwaardig alternatief voor de desktop te maken. Gebruiksgemak en de ondersteuning van hardware krijgen steeds meer aandacht.

Linux werd gestart door Linus Torvalds.


Bill Gates en Steve Jobs

Vanaf het begin was de concurrentie tussen Microsoft Windows en Apple enorm. Ze wilden allebei wereldleider worden. Door die concurrentiestrijd gingen de ontwikkelingen hard, steeds troefde de een de ander af met nog grotere verbeteringen. Apple viel van meet af aan vooral op omdat aan het design (ontwerp van het uiterlijk) van de computers veel aandacht werd besteed en het gebruiksgemak groter was. Maar Windows bleef lang de grootste.

Het nadeel van de concurrentie was dat software van Windows jarenlang niet bruikbaar was op een Mac en andersom. Pas de laatste jaren is daar verandering in gekomen, vooral nadat Apple als eerste met de iPod en iPad kwam.

Alweer een nieuwe Windows! Ik stap over op Mac!!


Daarnaast hebben ook de andere digitale apparaten die je gebruikt een eigen besturingssysteem. Denk hierbij aan  (draagbare) spelcomputers, PDA’s (personal digital assistent, palmtop), mobiele telefoons, iPod, iPad, Blackberry’s. Je noemt deze apparaten ook wel handhelds, zak- of jascomputers.

De experts voorspellen dat de vaste huiscomputer zijn langste tijd heeft gehad. Je ziet dat bijvoorbeeld aan de snelle opkomst van de laptop en palmcomputers zoals de iPad. De taken van vaste computers zullen worden overgenomen door de handhelds en de verschillende besturingssystemen zullen steeds meer worden geïntegreerd (opgenomen) in andere apparaten die we gebruiken, zoals tv’s.

Schoolcomputer

Op de computers die we op school gebruiken zitten twee stickers.

Op de linker sticker staat ‘Intel Pentium Inside’. Dat is de naam van het merk van de hardware (microprocessor) die in de computer is ingebouwd.

Op de rechter sticker staat ‘Windows’, met daaronder het woord BASIC.

Windows is de naam van het besturingssysteem waar de computer gebruik van maakt.

Basic is de naam van de programmeertaal waarin Windows is geschreven.

begrippen die je moet kennen:

  • besturingssysteem/programma
  • operating system
  • randapparatuur
  • server
  • client of werkstation
  • Microsoft windows
  • MacOS
  • Linux
  • open source
  • PDA
  • handheld

↑ NAAR BOVEN ↑

Reacties zijn gesloten.